Faturat e larta të energjisë janë një shqetësim i vërtetë për shumë njerëz, por mbajtja e shtëpisë ngrohtë është gjithashtu e rëndësishme për shëndetin tuaj. Ndjenja e të ftohtit nuk është vetëm e pakëndshme – temperatura në hapësirën ku ndodhemi mund të ndikojë në mënyrën se si ndihemi dhe si funksionon trupi ynë.
Në një stinë kur ftohjet, gripi, norovirusi dhe COVID-i janë më të zakonshme, sëmundjet dimërore janë kudo dhe është e vështirë t’i shmangësh plotësisht ato. Ndërsa larja e duarve mbetet një nga zakonet më të thjeshta dhe më efektive, ekspertët e shëndetit shpesh theksojnë një gjë tjetër: një shtëpi më e ngrohtë mund të na ndihmojë të “qëndrojmë në gatishmëri” më lehtë.
Ekspertët paralajmërojnë se qëndrimi në një shtëpi të ftohtë mund të jetë stresues për trupin. Në një mjedis të ftohtë, zemra duhet të punojë më shumë për të ruajtur temperaturën e trupit, gjë që mund të rrisë presionin e gjakut. Ajri i ftohtë irriton rrugët e frymëmarrjes tek disa njerëz, dhe gjithashtu mund të përjetoni më shumë ngurtësi dhe dhimbje të kyçeve.
Sa ngrohtë është “mjaftueshëm ngrohtë”?
Një pyetje që përsëritet çdo dimër është: cila është temperatura më e mirë nëse duam të zvogëlojmë rrezikun e problemeve shëndetësore? Institucione dhe udhëzime të shumta shëndetësore në Evropë dhe në botë shpesh bien dakord për të njëjtin kufi të ulët: 18°C citohet si një temperaturë minimale e arsyeshme për shumicën e njerëzve të shëndetshëm gjatë muajve të ftohtë.
Udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë mbi strehimin dhe shëndetin theksojnë se hapësirat e banimit duhet të ngrohen mjaftueshëm për të mbrojtur banorët nga efektet e dëmshme të të ftohtit, dhe 18°C përmendet si një minimum i ekuilibruar për popullsinë e përgjithshme në klimat e buta dhe më të ftohta.
Me fjalë të tjera, nuk është e nevojshme të jesh “me mëngë të shkurtra” në apartament, por ideja është që të mos jetojmë në një hapësirë ku trupi lufton vazhdimisht me të ftohtin.
Kush ka nevojë për temperaturë më të lartë?
Është e rëndësishme të theksohet se jo të gjithëve u përshtatet e njëjta temperaturë. Njerëzit që janë më të ndjeshëm ndaj të ftohtit shpesh kanë nevojë për një temperaturë më të lartë – për shembull, të moshuarit, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna, njerëzit me sëmundje kronike (zemër, mushkëri, etj.), dhe ata që janë më pak të lëvizshëm ose kalojnë shumë kohë në shtëpi.
Për grupe të tilla, disa rekomandime të shëndetit publik shkojnë një hap më tej dhe përmendin shifra të tilla si rreth 23°C në dhomën e ndenjes dhe rreth 18°C në dhomat e tjera, veçanërisht nëse shtëpia është e zënë për pjesën më të madhe të ditës.
A shkakton sëmundje ftohja?
Ftohja në vetvete nuk është një “virus”, por mund të krijojë kushte në të cilat sëmuremi më lehtë. Për shembull, shumë viruse përhapen më lehtë në ajër më të ftohtë dhe më të thatë, dhe hulumtimet sugjerojnë se viruset që shkaktojnë gripin dhe COVID-in mund të mbijetojnë më gjatë në kushte të tilla, duke rritur shanset e transmetimit.
Siç shpjegojnë ekspertët e mikrobiologjisë, temperaturat e ulëta në vetvete nuk shkaktojnë infeksione, por ato ndikojnë në një kombinim faktorësh biologjikë, mjedisorë dhe socialë që mund të na bëjnë më të ndjeshëm ndaj sëmundjeve të frymëmarrjes në dimër.
Institucionet shëndetësore paralajmërojnë gjithashtu se moti i ftohtë mund të dobësojë aftësinë e trupit për të luftuar infeksionet, kështu që komplikime më të rënda shpesh regjistrohen pas periudhave të motit të ftohtë të fortë – siç është pneumonia ose përkeqësimi i problemeve ekzistuese të frymëmarrjes.
