Demokratët në Shtetet e Bashkuara kanë shënuar një fitore të rëndësishme në zgjedhjet e mesit të mandatit, duke marrë kontrollin e të dy dhomave të Kongresit. Rezultati po shihet si një goditje për Presidentin amerikan Donald Trump dhe Partinë Republikane.
Zhvillimet në Uashington po ndiqen me vëmendje nga liderët botërorë, të cilët po vlerësojnë ndikimin e ndryshimeve politike në politikën e jashtme amerikane, përfshirë konfliktin me Iranin, luftën Rusi-Ukrainë dhe marrëdhëniet tregtare.
Trump ka pranuar se lufta SHBA-Izrael kundër Iranit mund të ketë ndikuar në rezultatin e dobët të republikanëve, duke thënë se votuesit ndoshta nuk ishin të gatshëm “për pasojat afatshkurtra të çmimit të benzinës”.
Ja reagimet nga vende të ndryshme:
Irani
Kryetari i parlamentit iranian dhe kryenegociatori në bisedimet me SHBA-në, Mohammad Bagher Ghalibaf, tha se votuesit amerikanë kishin refuzuar luftën.
“Amerikanët i thanë JO LUFTËS dhe ne e mbështesim këtë mesazh”, shkroi ai në X.
Ai shtoi se nëse qeveria amerikane shpërfill vullnetin e qytetarëve për t’u shërbyer interesave të jashtme, do të përballet me pasoja.
Ndërkohë, lideri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, deklaroi se ndryshimet partiake në Uashington nuk do ta ndryshojnë “armiqësinë” amerikane ndaj Teheranit.
Ai tha se ata që besojnë se ndryshimet politike ose lëshimet ndaj SHBA-së mund ta ndryshojnë qëndrimin e saj ndaj Iranit “gabohen rëndë”.
Izraeli
Kryeministri Benjamin Netanyahu nuk pati një reagim të menjëhershëm ndaj rezultateve.
Ndërkaq, lideri i opozitës Yair Golan tha se rezultati në SHBA tregon “sa toksik është bërë Netanyahu” si për demokratët, ashtu edhe për republikanët amerikanë.
Ai paralajmëroi se vazhdimi i qeverisjes së Netanyahut dhe koalicionit të tij të ekstremit të djathtë mund ta çojë Izraelin drejt “sanksioneve ndërkombëtare, izolimit global dhe një përballjeje me Shtetet e Bashkuara – miku dhe aleati ynë më i rëndësishëm”.
Edhe Yair Lapid tha se votimi në SHBA praktikisht përjashton “çdo mundësi të një qeverie uniteti të udhëhequr nga Netanyahu”.
Bashkimi Evropian
Zëvendëspresidentja e Parlamentit Evropian, Christel Schaldemose, u shpreh “optimiste me kujdes” për Evropën pas rezultateve.
Ajo tha se fitorja mund të ndihmojë në mbështetjen për Ukrainën, tranzicionin e gjelbër dhe marrëdhëniet ndërkombëtare.
Megjithatë, theksoi se BE-ja duhet të vazhdojë të forcojë pavarësinë dhe kapacitetet e saj.
Mbretëria e Bashkuar
Ministri britanik i Shëndetësisë, James Frith, tha se marrëdhëniet mes Londrës dhe Uashingtonit do të mbeten të forta, pavarësisht ndryshimeve të mëdha në politikën e brendshme amerikane.
“Por shtylla kryesore e marrëdhënies me Qeverinë e Mbretërisë së Bashkuar, si aleati i saj më i ngushtë, është e palëkundur dhe e pandryshueshme”, deklaroi ai.
Frith shtoi se nuk pret që rezultatet e zgjedhjeve të ndryshojnë natyrën e marrëdhënieve mes dy vendeve.
Franca
Ministri francez i Financave, Roland Lescure, tha se Parisi do të presë të shohë nëse Trump do ta ndryshojë qasjen e tij pas rezultateve.
“Ose ai vendos të ngrihet mbi situatën – duke pranuar se ndryshimet janë të nevojshme, veçanërisht në lidhje me çmimet e benzinës, të cilat ndikojnë drejtpërdrejt te njerëzit – dhe, mund të shtoj, ai e zbut përfshirjen e tij ndërkombëtare, ose nuk e bën”, tha Lescure.
Ai shtoi se kjo do të jetë një çështje që Franca do ta ndjekë nga afër në ditët në vijim.
Spanja
Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez e cilësoi fitoren e demokratëve si simbol të “zbërthimit” të së djathtës ekstreme në nivel global.
“Ndodhi në Brazil. Ndodhi vetëm në SHBA. Dhe së shpejti do të ndodhë në Spanjë”, deklaroi Sanchez.
Ai tha se votuesit amerikanë kishin refuzuar politikat që “vetëm varfërojnë”, si dhe urrejtjen, seksizmin, mohimin e ndryshimeve klimatike dhe “privilegjet e elitave”.
Greqia
Zëdhënësi i qeverisë greke, Pavlos Marinakis, siguroi se rezultatet nuk do të ndikojnë në marrëdhëniet mes Athinës dhe Uashingtonit.
“Marrëdhëniet greko-amerikane do të mbeten të forta”, tha ai, duke theksuar se SHBA-ja është aleat strategjik i Greqisë dhe se marrëveshjet e rëndësishme mes dy vendeve do të vazhdojnë.
Rusia
Zëvendësministri i Jashtëm rus, Sergey Ryabkov, tha se duhet pritur përfundimi i plotë i rezultateve, por theksoi se udhëheqësit demokratë amerikanë kanë një qasje “thellësisht negative” ndaj marrëdhënieve me Moskën.
Ai deklaroi se qëndrimi i Rusisë ndaj Ukrainës dhe politikës së jashtme nuk varet nga ndryshimet e përkohshme politike në vendet e tjera.
“Ne do të vazhdojmë punën tonë në përputhje me direktivat e Presidentit të Federatës Ruse”, shtoi ai, shkruan Al Jazeera.
Ndërsa zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, shprehu shpresën që rezultatet të mos ndikojnë në “përpjekjet e Trump për paqe”.
Kina
Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze, Mao Ning, tha se Pekini do të vazhdojë marrëdhëniet me Uashingtonin, duke theksuar se zgjedhjet amerikane janë çështje e brendshme.
“Kina është e gatshme të punojë me SHBA-në për të ruajtur dhe zbatuar konsensusin e rëndësishëm të arritur nga dy krerët e shteteve, për të forcuar komunikimin, për të menaxhuar siç duhet dallimet dhe për të zgjeruar bashkëpunimin, për të ndërtuar një marrëdhënie strategjike konstruktive të bazuar në respekt dhe barazi”, deklaroi ajo.
Afrika e Jugut
Presidenti Cyril Ramaphosa, i cili ka pasur përplasje me Trumpin lidhur me pretendimet e tij për një gjenocid të bardhë në Afrikën e Jugut, tha se rezultatet shënojnë “një epokë të re në marrëdhëniet botërore”.
“Kemi parë që demokratët kanë marrë kontrollin e Senatit dhe të Dhomës së Përfaqësuesve, dhe populli i Amerikës ka folur”, deklaroi Ramaphosa.
