Ads: Merr BB VIP Falas me Premium 12 Mujore

Lajme

BBC: Filloi regjistrimi, për herë të parë, pyetjet për dëmshpërblimet e luftës

 
   

Pamja demografike, por harta pronësore e Kosovës, së shpejti mund të bëhet shumë më e qartë.

I shtyrë tre herë, regjistrimi i popullsisë, ekonomive familjare, banesave dhe banesave më në fund filloi më 5 prill dhe do të zgjasë deri më 17 maj.

Për herë të parë do të renditen edhe dëmet e shkaktuara gjatë konfliktit të viteve 1998-1999, si dhe bombardimet e NATO-s.

Rezultatet paraprake priten në tre muaj.

Fillimisht i planifikuar për vitin 2021, regjistrimi u shty për shkak të koronavirusit dhe gjithashtu u shty dy herë për arsye teknike.

Sipas regjistrimit të fundit të popullsisë nga viti 2011, në Kosovë jetonin rreth 1.8 milionë njerëz.

Më shumë se 1.6 milionë u deklaruan si shqiptarë, ndërsa ishin rreth 25.000 serbë, që është 3.4 për qind, edhe pse një numër i madh i tyre e bojkotuan regjistrimin.

Në mes të dy regjistrimeve në Kosovë, u nënshkruan dy marrëveshje të Brukselit dhe Marrëveshja e Ohrit, por problemet e përhershme të Beogradit dhe Prishtinës nuk u zgjidhën.

Lista e ‘dëmshpërblimeve të luftës’ për herë të parë

Në listë do të mund të raportohet “dëmi ekonomik, sasia e pasurisë së shkatërruar, por edhe familjarët e vrarë, të zhdukur, të lënduar apo të burgosur” nga 28 shkurt 1998 deri më 12 qershor 1999, tha kryeministri i Kosovës, Albin Kurti.

Listimi i ‘dëmeve të luftës’ është i nevojshëm si për negociatat me Serbinë ashtu edhe për anëtarësimin e ardhshëm në Bashkimin Evropian, thonë nga Agjencia e Statistikave të Kosovës.

Në këtë mënyrë Kurti dëshiron t’i bëjë presion presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për të zbatuar marrëveshjet e arritura, thotë për BBC-në serbisht Nexhmedin Spahiu, profesor në Fakultetin e Shkencave Politike nga Prishtina.

Përfaqësuesit e serbëve sërish bëjnë thirrje për bojkot

Kurti ftoi të gjithë banorët që t’i përgjigjen regjistrimit, por Lista Serbe, e cila mbështetet nga Beogradi zyrtar, tha se serbët nuk do të marrin pjesë në “regjistrimin e rremë” qëllimi i të cilit është “spastrimi etnik i gjithçkaje serbe nga këto zona”.

Për bojkot kërkuan edhe parti të tjera të komunitetit serb në Kosovë, duke theksuar se regjistrimi “po bëhet në kohën më sfiduese politike dhe të sigurisë dhe më të pafavorshme për serbët”.

Regjistrimi i vitit 2011 nuk është kryer në katër komuna në veri të Kosovës, ku jeton shumica e popullsisë serbe.

Në komunat tjera serbët kanë marrë pjesë pjesërisht.

Pasojat e bojkotit të regjistrimit të popullsisë në vitin 2024 do të kenë ndikimin më të madh në komunitetin serb, sipas profesor Spahiut.

“Kjo është një veprim politikisht i papërshtatshëm dhe nuk e kuptoj pse po bojkotohet.

“Ndarja e buxhetit në nivel komunal bëhet në bazë të numrit të banorëve, nëse serbët nuk paraqiten në regjistrim, do të privohen nga investimet, planifikimi – komuniteti serb do të ndjejë dëmin më të madh”, thotë Spahiu.

Mirëpo, Jovana Radosavljeviq nga Mitrovica thotë se “kushtet nuk janë adekuate, procesi nuk ishte i dukshëm në komunat ku jetojnë kryesisht serbë dhe banorët nuk e dinë saktësisht se si do të jetë regjistrimi”.

“Ne nuk e dimë se sa serbë etnikë janë në mesin e regjistruesve,” thotë Radosavljević, drejtor i organizatës Neë Social Initiative, për BBC në serbisht.

Për shkak të gjithë kësaj, nuk do të dihet më saktësisht se sa serb ka në Kosovë.

Zyrtarët serbë thonë se 95.000 prej tyre.

Radosavljeviq ankohet se për dallim nga diaspora, të zhvendosurit nga Kosova, kryesisht serbët, por edhe pakicat tjera, nuk mund të marrin pjesë në regjistrim, sepse nuk është krijuar infrastrukturë.

Janë pak më shumë se 200 mijë prej tyre, vlerëson ajo.

Rreth 3,500 regjistrues do t’u bëjnë banorëve 42 pyetje në gjuhën që ata flasin

Do të listohen edhe banorët që jetojnë në Kosovë që nuk kanë shtetësinë e saj, si dhe diaspora.

Regjistrimi do të bëhet në gjuhën e të anketuarve.

Sipas Ligjit të Regjistrimit, kushdo që refuzon të japë të dhëna ose jep të dhëna të gabuara do të gjobitet deri në 2000 euro.

Kushtetuta e Kosovës, përveç serbëve dhe shqiptarëve, njeh edhe komunitetin boshnjak, turk, rom, egjiptian, ashkali dhe goran, si dhe komunitetet malazeze dhe kroate.

Probleme gjuhësore

Izmir Zeqiri, kryetar i komunës së Zubin Potokut në veri të Kosovës, thotë se shumica e regjistruesve serbë kanë dhënë dorëheqje pasi Lista Serbe bëri thirrje për bojkotimin e regjistrimit.

“Kanë mbetur vetëm dy dhe kjo është shenjë se kam probleme. Në komunat veriore do të ketë probleme teknike.

“Ka probleme edhe me gjuhën e dokumentacionit”, ka thënë ai.

Zeqiri është një nga dy kryetarët e komunave me shumicë serbe të zgjedhur në zgjedhjet lokale të prillit 2023, të cilat u bojkotuan nga serbët, kryesisht për shkak të refuzimit të autoriteteve të Prishtinës për të formuar Unionin e Komunave Serbe (USO).

Profesor Spahiu kujton se bojkoti i zgjedhjeve lokale i shkaktoi shumë dëm komunitetit serb.

“E ndihmoi Qeverinë e Kosovës që të bëjë gjithçka që ka bërë vitin e fundit”, shton ai në një bisedë telefonike.