Mandati i dytë si kryetar i Prishtinës dhe rikthimi i saj pas 12 vitesh nën qeverisjen e LDK-së, e ka motivuar kryetarin, Përparim Rama të shpallë ambicien e tij për kryetar të partisë (LDK).
Rama është duke përsëritur deklaratat për kandidaturën e tij, sidomos pas formimit të qeverisë Kurti 4 dhe zgjedhjes së presidentes së re.
Njohësit e zhvillimeve në vend kanë folur rreth deklaratave të kryetarit të Prishtinës, duke thënë se deklaratat duhet të merren seriozisht, por ai nuk do të mund ta zgjidhte krizën në LDK.
Sipas tyre, kandidimi i Ramës më tepër është dëshirë e tij dhe zgjedhja e mundshme e tij mund ta rrezikojë më tepër LDK-në.
Kandidimi i Ramës mund ta thellojë përçarjen brenda LDK-së
Gani Mehmeti
Së pari, opinionisti Gani Mehmeti, në një prononcim për gazetën “Bota sot”, vlerëson se kandidimi i Ramës nuk do të ishte zgjidhje për krizën e LDK-së, por mund ta dobësonte edhe më shumë partinë.
Ai kundërshton gjithashtu pretendimin se LDK-ja është forca e parë në Prishtinë, duke theksuar se zgjedhja e Ramës është ndikuar edhe nga partitë e tjera.
“Përparim Rama është në gjendje të synojë edhe poste të tjera të rëndësishme politike, sepse duket se ka ambicie të mëdha, por kjo nuk do të thotë se mund t’i realizojë ato. Edhe dëshira e tij për t’u bërë kryetar i Lidhjes Demokratike të Kosovës duhet parë në këtë kontekst. Mund të jetë një ambicie serioze për të, por nuk besoj se do të jetë e tillë për anëtarësinë dhe strukturat e partisë. Unë mendoj se kandidimi i Përparim Ramës për kryetar të LDK-së do të mbetet vetëm një dëshirë e tij, pa arritur deri te zgjedhja në këtë post. LDK-ja ka rënë mjaftueshëm në vitet e fundit dhe, nëse në krye të saj do të vinte Rama, ekziston rreziku që partia të dobësohej edhe më shumë dhe të përballej me vështirësi serioze në zgjedhjet e ardhshme, madje edhe me rrezikun për të mos e kaluar pragun zgjedhor. Për këtë arsye, unë nuk e shoh Ramën si zgjidhjen që i duhet LDK-së në këtë moment”, deklaron Mehmeti.
Ai kritikon edhe qeverisjen e Ramës në kryeqytet, duke vënë në pikëpyetje rezultatet e arritura dhe aftësinë e tij për të bashkuar strukturat partiake.
Sipas Mehmetit, LDK-ja ka nevojë të rikthehet te identiteti i saj politik dhe fryma rugoviste, ndërsa kandidimi i Ramës mund të thellojë përplasjet e brendshme.
“Rama mund të deklarojë çfarë të dojë për LDK-në dhe pozitën e saj në Prishtinë, por kjo nuk do të thotë se pretendimet e tij qëndrojnë plotësisht. Duhet ta kemi parasysh se ai është zgjedhur kryetar i Prishtinës edhe me ndihmën e partive të tjera, dhe jo vetëm me votat e LDK-së. Për mua, një prej problemeve kryesore është se LDK-ja ka humbur rrugën e saj politike prej vitesh. Ajo nuk është më partia që duhej të ishte dhe kjo gjendje, sipas vlerësimit tim, ka nisur që nga periudha kur Isa Mustafa erdhi në krye të saj. Sipas mendimit tim, Rama nuk e përfaqëson frymën rugoviste që duhet të jetë një prej pikave kryesore të identitetit të LDK-së. Unë mendoj se kandidimi i Përparim Ramës për kryetar të LDK-së do të sillte përplasje të reja brenda partisë, sepse nuk besoj se ai e ka mbështetjen e nevojshme për ta bashkuar anëtarësinë rreth vetes. LDK-ja ka nevojë për një kryetar që i bashkon anëtarët, që i dëgjon mendimet e tyre dhe që krijon një frymë bashkëpunimi, jo për një garë që mund t’i shtojë ndarjet ekzistuese”, përfundon Gani Mehmeti për “Bota sot”.
Përgjegjësia ndaj Prishtinës dhe sfida për të ndërtuar një alternativë kombëtare
Eduard Gashi
Ndërsa, analisti politik Eduard Gashi vlerëson se ambicia e Përparim Ramës për ta drejtuar LDK-në duhet marrë seriozisht, por thekson se suksesi në Prishtinë nuk garanton mbështetje në nivel vendi. Sipas tij, partia ka nevojë për reforma të mirëfillta dhe një program të qartë politik.
“Ambicia e Përparim Ramës duhet marrë seriozisht, sepse ai tashmë e ka lidhur publikisht emrin e tij me mundësinë për ta drejtuar LDK-në dhe nuk bëhet fjalë më vetëm për spekulime mediatike. Fakti që ai ka deklaruar se beson se do të kandidojë, ndonëse ende nuk e ka marrë vendimin përfundimtar, si dhe pretendimi i tij se gatishmërinë për ta drejtuar partinë ua ka shprehur edhe Lumir Abdixhikut, Lutfi Hazirit dhe Avdullah Hotit, tregojnë se kjo ambicie është pjesë e një diskutimi politik që ka nisur më herët. Megjithatë, duhet të bëjmë dallimin ndërmjet seriozitetit të ambicies dhe mundësisë për ta realizuar atë. Të synosh postin e kryetarit është një gjë, ndërsa të dëshmosh se ke vizionin, ekipin, legjitimitetin dhe guximin për ta reformuar partinë është diçka krejt tjetër. Rama duhet ta qartësojë se çfarë ndryshimesh synon, çfarë ekipi do të ndërtojë dhe si do ta fitojë mbështetjen e anëtarësisë. Nëse gatishmëria e tij shndërrohet në një program konkret, atëherë mund të flasim për një alternativë të mirëfilltë politike dhe jo vetëm për një ambicie individuale”, deklaron Gashi për “Bota sot”.
Më tej, analisti vlerëson se rezultati i LDK-së në Prishtinë i jep Ramës argument për të kërkuar rol më të madh politik, por drejtimi i një partie kombëtare kërkon mbështetje përtej kryeqytetit.
“Rezultati i Prishtinës është një argument i fortë politik në favor të Përparim Ramës dhe i jep atij të drejtën që të kërkojë të dëgjohet seriozisht në debatin për të ardhmen e LDK-së. Rikthimi i partisë si forcë e parë në kryeqytet pas dymbëdhjetë vjetësh është një zhvillim që duhet analizuar me kujdes, por nuk mund të shndërrohet në një mandat automatik për drejtimin e partisë në nivel qendror. Në këtë rezultat ndikojnë kandidati, organizimi partiak, puna në terren, rrethanat politike dhe vendimi i qytetarëve për ta mbështetur një alternativë. Prandaj, do të ishte e gabuar që e gjithë merita t’i atribuohej vetëm një personi. Për më tepër, Prishtina ka specifikat e veta elektorale dhe politike, ndërsa Kosova përbëhet nga komuna me realitete të ndryshme shoqërore dhe ekonomike. Të fitosh në kryeqytet nuk është e njëjta gjë me të bindësh elektoratin në të gjithë vendin. Një kryetar partie duhet të dëshmojë se mund të ndërtojë besim përtej bazës së tij lokale dhe se ka një ofertë politike që u përgjigjet problemeve të qytetarëve në nivel kombëtar. Për këtë arsye, rezultatin e Ramës do ta shihja si një kapital politik që meriton të merret në konsideratë, por jo si një certifikatë që ia garanton paraprakisht udhëheqjen e LDK-së”, shprehet ai.
Gjithashtu, Gashi thekson se ndryshimi në LDK nuk duhet të kufizohet vetëm te ndërrimi i kryetarit, por të përfshijë meritokracinë, hapjen e partisë dhe përfshirjen e brezave të rinj.
“Përparim Rama mund të sjellë një frymë të re në LDK, por kjo nuk varet vetëm nga emri i tij apo nga fakti nëse do të zëvendësojë kryetarin aktual. LDK-ja nuk ka nevojë thjesht për ndryshim gjenerate, por për ndryshim të kulturës politike dhe të mënyrës se si funksionon organizata. Një parti mund t’i ndërrojë kryetarët, nënkryetarët dhe zëdhënësit, por prapëseprapë të mbetet e njëjta në mënyrën se si merr vendime, si i trajton kundërshtarët e brendshëm dhe si i përzgjedh njerëzit për përgjegjësi publike. Nëse Rama synon të bëhet simbol i një fillimi të ri, ai duhet të paraqesë një program të qartë reformash, të hapë partinë ndaj profesionistëve dhe brezave të rinj, të vendosë meritokracinë në përzgjedhjen e kandidatëve dhe të garantojë demokraci të mirëfilltë brenda strukturave. Po aq e rëndësishme është që LDK-ja ta përcaktojë qartë identitetin e saj politik, duke u treguar qytetarëve se cilat probleme synon t’i zgjidhë dhe ku dallon konkretisht nga partitë e tjera. Një parti nuk mund të mbështetet pafundësisht vetëm në kujtimet për të kaluarën, sado e rëndësishme të jetë historia e saj. Historia mund të jetë themel, por nuk mund të zëvendësojë programin politik. Prandaj, sfida e Ramës do të ishte të dëshmonte se nuk synon vetëm ta zëvendësojë një emër me një tjetër, por të ndërtojë një mënyrë të re të funksionimit të partisë, me mekanizma që e bëjnë atë më të hapur, më demokratike dhe më të përgjegjshme ndaj qytetarëve”, deklaron Gashi.
Sa i përket garës së mundshme për kryetar, analisti vlerëson se konkurrenca demokratike mund ta forcojë partinë, nëse shmangen përplasjet personale dhe respektohet rezultati.
“Është e mundur që kandidimi i Përparim Ramës të sjellë përplasje brenda LDK-së, sepse një garë për drejtimin e partisë nuk lidhet vetëm me programin, por edhe me raportet ekzistuese të ndikimit dhe pushtetit. Megjithatë, nuk do të ishte e drejtë që çdo kandidaturë e re të konsiderohej automatikisht si burim konflikti. Përplasja e ideve është pjesë e demokracisë, ndërsa problemi fillon kur konkurrenca shndërrohet në përpjekje për eliminimin e kundërshtarit. Nëse Rama vendos të kandidojë, ai duhet të jetë i gatshëm të shpjegojë se çfarë ekipi do të sjellë, si do ta trajtojë strukturën ekzistuese dhe cilat gabime të udhëheqjes së deritanishme synon t’i korrigjojë. Në të njëjtën kohë, edhe kundërshtarët e tij të mundshëm duhet ta kuptojnë se një parti nuk mund të kërkojë besimin e qytetarëve nëse brenda saj e trajton konkurrencën si kërcënim. Rreziku më i madh për LDK-në nuk është që dy ose më shumë kandidatë të garojnë për kryetar, por që fituesi ta konsiderojë partinë pronë të vetën, ndërsa humbësit ta shohin rezultatin si arsye për t’u larguar, për ta sabotuar udhëheqjen e re apo për të pritur rastin e radhës për revansh. Për ta shmangur këtë, nevojitet një proces transparent, me kritere të barabarta, debat të hapur programor dhe garanci që anëtarësia të mos përdoret vetëm për të legjitimuar vendime të marra paraprakisht. Unë besoj se uniteti i vërtetë nuk ndërtohet duke e mbytur mospajtimin, por duke krijuar rregulla që e bëjnë atë të dobishëm për partinë. Një garë e menaxhuar mirë mund ta zgjojë anëtarësinë, ta forcojë organizimin dhe ta rikthejë vëmendjen e publikut. Në të kundërtën, një përplasje e pakontrolluar mund ta dobësojë më tej LDK-në dhe t’i bindë qytetarët se partia është më e interesuar për postet e veta sesa për problemet e tyre”, thotë ai për “Bota sot”.
Gashi nënvizon se Rama duhet të dëshmojë se mund t’i përmbushë përgjegjësitë si kryetar i Prishtinës dhe njëkohësisht të ndërtojë një ofertë politike për të gjithë vendin.
“Përparim Rama duhet ta ketë parasysh se përgjegjësia e tij ndaj Prishtinës mbetet e rëndësishme pavarësisht ambicieve për drejtimin e LDK-së. Nëse ai vendos të kandidojë dhe synon t’i ushtrojë të dyja funksionet, duhet të shpjegojë se si do ta ndajë kohën, si do t’i organizojë përgjegjësitë dhe si do të sigurojë që qeverisja e kryeqytetit të mos dëmtohet nga angazhimi partiak. Në të njëjtën kohë, ai duhet të dëshmojë se përvoja e fituar në Prishtinë mund të shërbejë si bazë për një ofertë më të gjerë politike. Një kryetar komune mund të vlerësohet për projektet urbane, shërbimet publike dhe menaxhimin e qytetit, por kryetari i një partie kombëtare duhet të japë përgjigje edhe për ekonominë, arsimin, shëndetësinë, drejtësinë dhe orientimin ndërkombëtar të vendit. Kjo kërkon një ekip kompetent, një program të zbatueshëm dhe aftësi për të ndërtuar besim në të gjitha komunat. Prandaj, suksesi në Prishtinë është një pikënisje e rëndësishme, por jo përfundimi i provës politike. Rama duhet të tregojë se mund ta shndërrojë mbështetjen lokale në një projekt kombëtar që u përgjigjet nevojave të qytetarëve dhe që nuk varet vetëm nga figura e tij personale”, thekson Gashi.
Në fund, analisti potencon se kandidimi i mundshëm i Ramës mund të hapë debat për të ardhmen e LDK-së, por reforma duhet të jetë më e gjerë sesa gara për postin e kryetarit.
“Përparim Rama duhet ta ketë mundësinë të konkurrojë, nëse vendos zyrtarisht të kandidojë, ndërsa LDK-ja duhet të ketë guximin ta vlerësojë mbi bazën e programit, ekipit dhe aftësisë së tij për të reformuar partinë. Por përgjegjësia për të ardhmen e LDK-së nuk mund t’i ngarkohet vetëm një njeriu. Partia nuk do të dalë nga kriza vetëm duke ndryshuar kryetarin, por duke ndryshuar mënyrën se si e zgjedh udhëheqjen, si i trajton anëtarët, si i përzgjedh njerëzit për përgjegjësi publike dhe si u përgjigjet qytetarëve. Një lidership i ri duhet të krijojë mekanizma që e bëjnë organizatën më të fortë se individët që e drejtojnë, në mënyrë që e ardhmja e saj të mos varet nga pritja e një figure që premton ta shpëtojë partinë. Nëse kandidimi i Ramës shndërrohet në një projekt reformues dhe nëse gara zhvillohet në mënyrë demokratike, ai mund të kontribuojë në ringjalljen e LDK-së. Nëse gjithçka kufizohet te gara për postin e kryetarit, pa ndryshuar kulturën politike dhe organizimin e brendshëm, atëherë pritjet për një fillim të ri rrezikojnë të mbeten të papërmbushura. Partitë politike nuk e humbin domosdoshmërisht të ardhmen vetëm kur humbin zgjedhjet; ato e rrezikojnë atë kur nuk janë më në gjendje të kuptojnë arsyet e humbjeve dhe të ndryshojnë në përputhje me pritjet e qytetarëve. Prandaj, sfida e vërtetë e LDK-së nuk është vetëm se kush do ta drejtojë, por nëse do të arrijë të ndërtojë një mënyrë të re të të bërit politikë, me më shumë meritokraci, përgjegjësi dhe besueshmëri publike”, përmbylli Eduard Gashi për “Bota sot”.
