Shpenzimet për ushqimet, transportin dhe banesën po rëndojnë gjithnjë e më shumë mbi buxhetet e familjeve shqiptare. Të dhënat më të fundit të INSTAT tregojnë se këto tri kategori janë përgjegjëse për afro 80% të inflacionit vjetor në Shqipëri, ndërsa çmimet e produkteve dhe shërbimeve bazë vazhdojnë të rriten.
Sipas raportit të publikuar më 9 nëntor 2026, inflacioni në Shqipëri arriti në 3.4% gjatë tetorit, nga 2.3% që ishte në të njëjtin muaj të vitit të kaluar.
Por pas kësaj shifre qëndron një realitet edhe më i vështirë për familjet, pasi rritja e çmimeve është përqendruar kryesisht te shpenzimet e domosdoshme të jetesës.
Ushqimet dhe pijet joalkoolike janë shtrenjtuar me 4% krahasuar me tetorin e vitit të kaluar, ndërsa vetëm gjatë muajit të fundit çmimet e tyre janë rritur me 1.2%.
Kjo kategori ka ndikimin më të madh në inflacion, duke kontribuar me 1.36 pikë përqindjeje në rritjen e përgjithshme të çmimeve.
Pra, rreth 40% e inflacionit vjetor në vend është shkaktuar vetëm nga shtrenjtimi i ushqimeve.
Situata paraqitet edhe më e rënduar në transport, ku çmimet janë rritur me 11.4% brenda një viti, duke regjistruar shtrenjtimin më të madh mes të gjitha kategorive të konsumit.
Kjo rritje është mbi tri herë më e lartë se norma mesatare e inflacionit dhe ka kontribuar me 0.73 pikë përqindjeje në treguesin e përgjithshëm.
Një tjetër barrë për familjet lidhet me kostot e banesës, ku përfshihen qiratë, uji, energjia elektrike, gazi dhe lëndët e tjera djegëse.
Sipas INSTAT, çmimet e këtij grupi janë rritur me 2.8% në krahasim me tetorin 2025, duke kontribuar me 0.56 pikë përqindjeje në inflacionin vjetor.
Të marra së bashku, ushqimet, transporti dhe shpenzimet e banesës kanë kontribuar me 2.65 pikë përqindjeje në inflacionin prej 3.4%.
Kjo do të thotë se rreth 78% e rritjes së përgjithshme të çmimeve gjatë vitit të fundit ka ardhur nga këto tri kategori, të cilat lidhen drejtpërdrejt me nevojat e përditshme të qytetarëve.
Të dhënat tregojnë gjithashtu se ushqimet, transporti dhe kostot e banesës zënë së bashku 60.7% të peshës së shportës statistikore të konsumit.
Vetëm ushqimet përfaqësojnë 34.1% të saj, ndërsa qiraja dhe shpenzimet e tjera të banesës zënë 20.2% dhe transporti 6.4%.
Këto pesha tregojnë se pjesa më e rëndësishme e konsumit familjar është e lidhur me produkte dhe shërbime që nuk mund të shmangen lehtësisht, pavarësisht rritjes së çmimeve.
Ndërkohë, inflacioni ka vijuar të përshpejtohet edhe gjatë muajve të fundit, duke arritur në 3.4% në tetor, ndërsa vetëm krahasuar me shtatorin çmimet e konsumit janë rritur me 0.5%.
Përveç ushqimeve dhe transportit, rritje të konsiderueshme vjetore kanë regjistruar edhe shërbimet e argëtimit, sportit dhe kulturës me 7.4%, si dhe sigurimet dhe shërbimet financiare me 4.4%.
Çmimet e restoranteve dhe strukturave akomoduese janë rritur me 2%, ndërsa mobiljet, pajisjet dhe mirëmbajtja e shtëpisë kanë regjistruar shtrenjtim prej 2.4%.
Vetëm dy kategori kanë shënuar ulje në krahasim me një vit më parë: veshjet dhe këpucët me 2.6%, si dhe informacioni dhe komunikimi me 1.1%.
Megjithatë, këto ulje nuk kanë qenë të mjaftueshme për të kompensuar rritjen e çmimeve në grupet që zënë peshën më të madhe të konsumit.
Për familjet shqiptare, veçanërisht ato me të ardhura të ulëta dhe të mesme, përqendrimi i inflacionit te ushqimet, transporti dhe banesa nënkupton presion të vazhdueshëm mbi fuqinë blerëse.
Ndryshe nga shpenzimet për argëtim apo blerje të tjera që mund të shtyhen, ushqimet, transporti dhe pagesat për banesën janë detyrime të përditshme ose mujore që familjet duhet t’i përballojnë.
Të dhënat e INSTAT tregojnë se shtrenjtimi i jetesës nuk shpërndahet në mënyrë të barabartë mes produkteve dhe shërbimeve, por po godet kryesisht kategoritë që kanë rëndësinë më të madhe për ekonominë familjare.
Me inflacionin që ka arritur në 3.4% dhe transportin që kushton mbi 11% më shumë se një vit më parë, presioni mbi buxhetet familjare mbetet i lartë, ndërsa shtrenjtimi i ushqimeve vazhdon të jetë kontribuesi kryesor në rritjen e kostos së jetesës. /skyweb.al
