Seanca e Kuvendit të Kosovës, e cila zgjati afro 12 orë, përfundoi pa u zhvilluar diskutimet për Ligjin për Dhomat e Specializuara, me të cilin synohet kufizimi i mandatit të Gjykatës Speciale. Numri i pamjaftueshëm i deputetëve në sallë, ku ishin të pranishëm vetëm 38 deputetë, bëri që Kuvendi të mos arrinte te shqyrtimi i kësaj pike të rendit të ditës, ndërsa vazhdimi i seancës pritet të caktohet në koordinim me shefat e grupeve parlamentare.
Ligji, i miratuar më 6 tetor, iu kthye Kuvendit për rishqyrtim nga presidentja Justina Shiroka Pula, me kërkesë të PDK-së, e cila e kishte propozuar atë.
Në këtë situatë, mbetet e rëndësishme që institucionet e Kosovës ta trajtojnë këtë çështje me kujdes të veçantë juridik, kushtetues dhe politik. Veprimtari Shefqet Avdimetaj, në një prononcim për “Bota sot”, vlerëson se rishqyrtimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara nuk duhet të shndërrohet në instrument të përplasjeve politike, por të zhvillohet përmes argumenteve kushtetuese dhe konsultimeve me partnerët ndërkombëtarë.
Avdimetaj sqaron se kthimi i ligjit nuk nënkupton anulimin e tij, por hapjen e një faze të re të rishqyrtimit parlamentar. Sipas tij, Kuvendi ka përgjegjësi t’i analizojë arsyet e presidentes dhe të vlerësojë pasojat juridike e ndërkombëtare që mund të prodhojë vendimi i ardhshëm.
“Kuvendi mund ta rishqyrtojë dhe ta rivotojë ligjin, duke respektuar procedurat përkatëse dhe shumicën e kërkuar kushtetuese prej 61 votash”, thekson ai për “Bota sot”.
Veprimtari Shefqet Avdimetaj
Megjithatë, Avdimetaj ngre edhe çështjen e procedurës që duhet ndjekur në rast të ndryshimeve të mundshme në tekstin e ligjit. Ai thotë se duhet të sqarohet nëse Kuvendi mund të ndërhyjë në përmbajtjen e tij gjatë kësaj faze apo nëse rivotimi duhet të bëhet vetëm për tekstin e miratuar më parë.
“Nëse synohet një tekst i ri ose ndryshime thelbësore, ato duhet të kalojnë nëpër një procedurë të rregullt legjislative, në mënyrë që të mos krijohen paqartësi apo kontestime kushtetuese”, shprehet Avdimetaj.
Duke folur për ndikimin e mundshëm të këtij ligji te katër ish-drejtuesit e UÇK-së, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, të cilët në shtator u dënuan në shkallë të parë nga Dhomat e Specializuara në Hagë, ai kërkon kujdes në interpretimin e efekteve juridike.
Sipas tij, mbrojtja e të drejtave të tyre, respektimi i procesit të drejtë dhe garantimi i të gjitha të drejtave juridike e kushtetuese duhet të mbeten parime të panegociueshme. Megjithatë, ai nënvizon se një vendim i Kuvendit nuk mund të interpretohet si ndërprerje automatike e proceseve gjyqësore apo si bazë për lirimin e tyre.
“Miratimi apo rivotimi i një ligji në Kuvendin e Kosovës nuk sjell automatikisht ndërprerjen e proceseve gjyqësore, ndryshimin e vendimeve të gjykatës apo lirimin e të akuzuarve. Çdo efekt eventual juridik duhet të vlerësohet nga organet kompetente”, deklaron ai.
Avdimetaj thekson se Kosova duhet të vazhdojë ta mbrojë të drejtën e ish-drejtuesve të UÇK-së për një proces të drejtë dhe të paanshëm, duke mos lejuar që proceset individuale gjyqësore të vihen në të njëjtin plan me vlerësimin historik të luftës çlirimtare.
“Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ishte luftë për liri dhe dinjiteti i saj historik nuk duhet të vihet në pikëpyetje për shkak të proceseve individuale gjyqësore”, thekson ai, duke shtuar se çdo proces duhet të respektojë standardet më të larta të drejtësisë dhe garancive ligjore.
Një vëmendje të veçantë, sipas Avdimetajt, duhet t’i kushtohet edhe raportit të Kosovës me Bashkimin Evropian dhe partnerët ndërkombëtarë. Ai vlerëson se shqetësimet e BE-së për mundësinë që ndryshimet ligjore të bien ndesh me obligimet ndërkombëtare të Kosovës nuk duhet të shpërfillen.
“Kosova ka ndërtuar shtetësinë dhe subjektivitetin e saj ndërkombëtar me mbështetjen e aleatëve perëndimorë, prandaj ruajtja e besimit dhe e partneritetit me ta është interes strategjik i vendit”, shprehet Avdimetaj.
Ai nënvizon se konsultimi me partnerët evropianë nuk duhet të shihet si cenim i sovranitetit, por si përgjegjësi institucionale dhe shtetërore. Sipas tij, Kosova ka të drejtë ta shqyrtojë dhe ta përmirësojë legjislacionin e saj, por çdo ndryshim duhet të mbështetet në Kushtetutë, në argumente juridike dhe në respektimin e obligimeve ndërkombëtare.
Avdimetaj vlerëson se mbrojtja e luftës çlirimtare, kërkesa për drejtësi për katërshen në Hagë dhe respektimi i obligimeve ndërkombëtare duhet të ecin paralelisht, duke ruajtur interesin shtetëror, sovranitetin dhe besimin e partnerëve ndërkombëtarë.
Në fund, ai bën thirrje që Kuvendi ta trajtojë këtë çështje me maturi dhe pa ngutje, duke kërkuar analizë kushtetuese, ekspertizë juridike dhe komunikim institucional me partnerët ndërkombëtarë.
“Kosova ka të drejtë dhe obligim ta mbrojë të vërtetën historike të luftës çlirimtare, dinjitetin e UÇK-së dhe të drejtat e atyre që po përballen me drejtësinë. Por këtë duhet ta bëjë përmes argumenteve juridike, fakteve dhe mekanizmave institucionalë”, përfundon Avdimetaj.
