Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, deklaroi të martën në Paris se pavarësia e Kosovës është e pakthyeshme dhe se sa më shpejt Serbia ta pranojë këtë si fakt, aq më mirë do të jetë për vetë atë. Në të njëjtin bashkëbisedim në Forumin e Paqes, Rama e quajti të papranueshme dhunën në protestat kundër qeverisë së tij dhe tha se pas saj qëndron një përzierje faktorësh, nga Irani te opozita dhe krimi i organizuar.
Rama foli në sesionin kushtuar zgjerimit të Bashkimit Europian dhe brezit të ri. Një ditë më parë ai ishte pritur në Pallatin Élysée nga presidenti francez Emmanuel Macron. Forumi i Paqes në Paris zhvillohet më 10 dhe 11 nëntor.
“Kosova nuk mund të kthehet në një fantazi serbe”
Rama u pyet se si mund të kontribuojë Shqipëria për paqen në Ballkanin Perëndimor, duke pasur parasysh tensionet mes Kosovës dhe Serbisë. Ai tha se Kosova është shtet i pavarur, i njohur nga shumë vende, edhe pse ende jo nga të gjitha, dhe se nuk ka më kthim pas.
“Nuk ka asnjë mënyrë për ta kthyer në një fantazi të re serbe”, tha ai.
Sipas Ramës, Serbinë e ndjek një “fantazmë” që nuk e lë të normalizojë plotësisht marrëdhëniet në rajon. Prandaj, sa më shpejt që serbët ta shohin pavarësinë e Kosovës si fakt jete, aq më mirë do të jetë për ta. Ai shtoi se çështja Serbi–Kosovë mbetet ende një pikëpyetje, sepse edhe marrëdhëniet mes BE-së dhe Serbisë nuk duken më të mira.
Duke folur për fqinjësinë, kryeministri kujtoi një thënie të gjyshes së tij: “fqinj i lumtur bën një shtëpi të lumtur”. Sipas tij, fqinjët nuk zgjidhen, prandaj është më mirë të përpiqesh të shkosh mirë me ta.
Protestat: Nga projekti i Kushnerit te Irani dhe krimi i organizuar
Rama bëri dallim mes protestave masive të fillimqershorit dhe atyre që erdhën më pas. Sipas tij, në të parat morën pjesë njerëz nga të gjitha shtresat. Shkak i tyre ishte projekti turistik i lidhur me Jared Kushnerin, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, të cilin Rama e përshkroi si një “flamur të kuq” që ndezi zemërimin. Më pas, tha ai, mbeti një grup i vogël protestuesish që e përshkallëzoi situatën në dhunë, çka e cilësoi të papranueshme.
Kryeministri e krahasoi sfondin e protestave me një tenxhere ku zien gjithçka. Aty përfshiu shqetësimet për mjedisin dhe për koston e jetesës, të cilat i quajti legjitime. Përfshiu edhe propagandën antisemite që, sipas tij, e ushqejnë armiqtë e vendit, konkretisht Republika Islamike e Iranit. Rama akuzoi gjithashtu partitë opozitare, të mëdha e të vogla, se fshihen pas të rinjve të radikalizuar me “iluzionet e Antifas”. Në fund përmendi persona që, sipas tij, janë sjellë e paguar nga krimi i organizuar.
Si përgjigje ndaj protestave, Rama përmendi dialogun dhe masat e buxhetit të ri për lehtësimin e kostos së jetesës. Ai përmendi edhe veprimin e policisë, prokurorisë dhe gjykatave ndaj atyre që kanë shkelur ligjin. Sipas tij, protestat janë edhe pasojë e përplasjes mes botës reale dhe rrjeteve sociale, prej nga shumë të rinj marrin informacion dhe dezinformacion.
Protestat kundër qeverisë kërkojnë dorëheqjen e Ramës dhe që nga tetori udhëhiqen kryesisht nga studentët. Të shtunën e kaluar, policia përdori ujëhedhës dhe gaz lotsjellës ndaj protestuesve para Ministrisë së Arsimit në Tiranë, ku ishin bashkuar edhe mbështetës të Partisë Demokratike. Rama ka refuzuar deri tani të japë dorëheqje.
BE: Negociatat mund të mbyllen në fund të vitit të ardhshëm
Për integrimin europian, Rama tha se askush nuk mund të japë premtime për Europën. Megjithatë, sipas raportit të fundit të Komisionit Europian, vitin e ardhshëm duhet të nisë puna për traktatin e anëtarësimit. Nëse gjithçka shkon mirë, tha ai, Shqipëria do t’i përmbyllë negociatat në fund të vitit të ardhshëm. Hapi i fundit, shtoi Rama, varet edhe nga gjendja e BE-së pas dy a tre vjetësh, si dhe nga Franca, e cila mban zgjedhje vitin e ardhshëm.
Rama i përshkroi shqiptarët si më eurooptimistët në kontinent. Pas izolimit komunist, sipas tij, ata dolën “të transformuar tërësisht në taleban perëndimor”, në kuptimin e fanatikëve të Perëndimit. Ai shtoi se për shqiptarët BE-ja nuk është një bankomat, por hapësirë lirie, sigurie dhe paqeje.
Kryeministri e quajti “gënjeshtër” idenë e një anëtarësimi të përshpejtuar me përjashtim për Ukrainën. Sipas tij, paketa e re e zgjerimit rendit katër vende në pararojë: Shqipërinë, Malin e Zi, Ukrainën dhe Moldavinë. Rama i bëri thirrje BE-së të gjejë “momentin e saj Helmut Kohl” dhe t’i ulë në tryezë të shtatë vendet që negociojnë, ndërsa procesi i bazuar në meritë vazhdon.
Emigracioni, inteligjenca artificiale dhe shteti bektashi
Për largimin e të rinjve, Rama tha se nuk bëhet fjalë për një prirje në rritje. Sipas tij, zhvillimi ekonomik i vendit ka sjellë edhe pritshmëri më të larta te qytetarët. Ai shtoi se Shqipëria po përdor inteligjencën artificiale për përafrimin e legjislacionit me atë të BE-së, një punë që Kroacisë, sipas tij, i mori shtatë vjet. Qeveria po punon gjithashtu për një sistem prokurimesh publike që do të kryhet plotësisht me inteligjencë artificiale.
I pyetur nëse projekti i shtetit bektashi në Tiranë do të vazhdojë edhe pas anëtarësimit në BE, Rama u përgjigj shkurt se qeveria po punon për këtë dhe “le të shohim se ku do të mbërrijmë”.
Në mbyllje, kryeministri tha se sfida më e madhe nuk është anëtarësimi i Shqipërisë, por aftësia e vetë Europës për t’u përballur me polarizimin dhe ndikimin e rrjeteve sociale. Ai paralajmëroi se qendra politike europiane po zbrazet.
