Emrat e të rënëve janë gdhendur prej 28 vjetësh në kujtesën e Kosovës. Tani, përballë tyre, Prokuroria Speciale ka vendosur një dosje me 35 të pandehur, të dyshuar si pjesë e strukturave të larta komanduese të njësive speciale të Policisë së Serbisë që planifikuan, koordinuan dhe drejtuan operacionin e 5, 6 dhe 7 marsit 1998 në Prekaz.
Prekazi, një nga plagët më të rënda dhe njëkohësisht një nga simbolet më të fuqishme të historisë së Kosovës, pas 28 vjetësh është kthyer edhe në një dosje të drejtësisë.
Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës ka dorëzuar në Gjykatën Themelore në Prishtinë aktakuzë me propozim për gjykim në mungesë ndaj 35 personave, të cilët akuzohen për veprën penale “Krime lufte kundër popullsisë civile”, lidhur me sulmin e forcave serbe në lagjen Jashari në Prekaz të Poshtëm më 5, 6 dhe 7 mars 1998. Kryeprokurori Blerim Isufaj e ka cilësuar këtë si aktakuzën e parë të këtij lloji që lidhet me vrasjen e civilëve në familjen dhe lagjen Jashari.
Dosja, sipas Prokurorisë, nuk është ndërtuar vetëm mbi faktin se sulmi ndodhi. Hetuesit pretendojnë se kanë arritur të identifikojnë njësitë që morën pjesë, pozicionet e tyre në terren, strukturën komanduese, aktivitetet e të pandehurve, armatimin e përdorur dhe dëmet e shkaktuara, duke përcaktuar edhe përgjegjësi individuale.
“Legija” – emri që del në qendër të sulmit
Nga 35 të pandehurit, emri që Prokuroria e ka bërë publikisht të identifikueshëm është Milorad Ulemek, i njohur si “Legija”.
Sipas prokurorit të rastit, Valdet Gashi, Ulemek drejtonte Njësinë për Operacione Speciale të Serbisë dhe, sipas aktakuzës, kishte marrë përsipër detyrën për sulmin e drejtpërdrejtë ndaj shtëpisë së familjes së Shaban Jasharit.
Pra, sipas pretendimeve të Prokurorisë, nuk bëhej fjalë për një veprim spontan në terren, por për një operacion të organizuar në të cilin ishin përfshirë nivele të larta komanduese të njësive speciale të Policisë Serbe.
Këta janë 35 të pandehurit në dosjen e Prekazit
Në materialet e publikuara deri tani, Prokuroria i ka paraqitur shumicën e të pandehurve me iniciale:
J.S., V.D., S.L., G.R., M.U., Z.T., Z.S., S.V., B.C., Z.M., R.S., V.T., B.P., R.M., M.S., S.I., N.S., B.F., Z.B., C.B., Z.R., D.I., S.M., V.J., M.L., R.C., S.P., N.M., V.R., D.Z., O.S., B.D., L.C., I.T. dhe M.B.
M.U., sipas deklarimeve të Prokurorisë në konferencë, është Milorad Ulemek – “Legija”. Të 35 personat akuzohen se, në pozita të larta drejtuese të strukturave speciale të Policisë Serbe, kishin planifikuar, koordinuar dhe drejtuar operacionin e armatosur në lagjen Jashari.
Aktakuza është ngritur në mungesë. Sipas Prokurorisë, janë shteruar mundësitë për sigurimin e tyre në procedurë, ndërsa informacionet që posedon ajo tregojnë se të 35 të pandehurit janë ende gjallë.
Në njërën anë inicialet e të akuzuarve – në tjetrën emrat e të vrarëve
Por, nëse në aktakuzë shumica e të dyshuarve sot paraqiten vetëm me iniciale, Prekazi emrat e të rënëve i njeh prej 28 vjetësh.
Ata nuk janë numra në një dosje.
Janë Adem Sh. Jashari, Adile B. Jashari, Afete H. Jashari, Afije A. Jashari, Ajvaz K. Jashari, Ali R. Jashari, Avdullah Z. Jashari, Bahtije M. Jashari, Beqir B. Jashari, Besim H. Jashari, Blerim H. Jashari, Blerim Z. Jashari, Blerina H. Jashari, Bujar Z. Jashari, Elfije S. Jashari, Elheme U. Jashari, Faik T. Jashari, Fatime H. Jashari, Fatime S. Jashari, Fatime Xh. Bazaj, Feride R. Jashari, Fitim A. Jashari, Hajrije Z. Jashari, Hajzer Z. Jashari, Halil B. Jashari, Halit I. Jashari, Hamdi S. Jashari, Hamëz Sh. Jashari, Hamide A. Jashari dhe Hamit H. Jashari.
Janë Hanife Z. Jashari, Hidajete R. Jashari, Igball R. Jashari, Igballe R. Jashari, Isak F. Halili, Kajtaz M. Jashari, Kushtrim A. Jashari, Lirie H. Jashari, Mihrije F. Jashari, Murtez Z. Jashari, Nazmi Z. Jashari, Osman Sh. Geci, Qazim O. Jashari, Qerim H. Jashari, Ramiz S. Jashari, Sabrije Z. Jashari, Sadik H. Jashari, Salë Sh. Jashari, Selvete H. Jashari dhe Shaban M. Jashari.
Dhe janë Shahin Q. Jashari, Sherif B. Jashari, Sinan R. Jashari, Smajl A. Jashari, Smajl Xh. Bazaj, Ukshin Q. Jashari, Valdete R. Jashari, Zahide Sh. Jashari dhe Zarife B. Jashari. Kjo është lista prej 59 të rënëve e publikuar në kuadër të listës së dëshmorëve të betejës së familjes Jashari.
Mes tyre kishte burra e gra, të moshuar e fëmijë. Sipas Prokurorisë Speciale, vetëm pjesa civile që mbulohet nga aktakuza e tanishme përfshin 26 persona të vrarë në gjithë lagjen Jashari, përfshirë fëmijë, gra dhe të moshuar; viktima më e re, sipas të dhënave të bëra publike nga prokurori, ishte vetëm pesë vjeç. Prokuroria pretendon gjithashtu se banorë të lagjes ishin marrë peng dhe keqtrajtuar.
Kjo është arsyeja pse shifrat që shfaqen në raportimet për Prekazin duhet të lexohen me kujdes: aktakuza e tanishme flet për 26 viktima civile që përfshihen në këtë çështje penale, ndërsa kronikat dhe listat përkujtimore të Epopesë flasin për 59 të rënë gjatë betejës triditëshe. Raportimi i “Betimit për Drejtësi” për aktakuzën përdor formulimin për vrasjen e 58 anëtarëve të familjes Jashari.
28 vjet më vonë, Prekazi pret edhe përgjigjen e drejtësisë
Aktakuza nuk e kthen kohën pas.
Nuk i kthen fëmijët që nuk patën mundësi të rriten, nënat, baballarët dhe të moshuarit që humbën jetën. Nuk i rindërton ato tri ditë të marsit të vitit 1998.
Por, 28 vjet më vonë, ajo e vendos për herë të parë para një gjykate të Kosovës një dosje me 35 persona që Prokuroria pretendon se mbajnë përgjegjësi penale për atë që ndodhi në lagjen Jashari.
Prekazi tashmë ka dy lista përballë njëra-tjetrës: emrat e të rënëve, të cilët Kosova i kujton prej 28 vjetësh, dhe inicialet e 35 të pandehurve, për të cilët drejtësia duhet të thotë fjalën e saj.
Emrat e parë janë pjesë e historisë.
Për të dytët, tashmë ka një aktakuzë — dhe është radha e gjykatës të vendosë mbi fajësinë ose pafajësinë e secilit.
