Pak orë e ndajnë Kosovën nga një prej vendimeve gjyqësore më të pritura dhe më të ndjeshme në historinë e saj të pasluftës.
Të mërkurën, më 16 shtator, në orën 10:00, Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të fillojnë shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.
Seanca do të jetë publike dhe do të transmetohet drejtpërdrejt në gjuhën shqipe, angleze dhe serbe përmes faqes zyrtare të Dhomave të Specializuara. Sipas informacioneve të publikuara në prag të seancës, leximi i aktgjykimit është planifikuar të zgjasë rreth dy orë, përkatësisht deri afërsisht në mesditë.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se gjatë seancës do të lexohet i gjithë dokumenti. Në procese të kësaj natyre, kryetari i Trupit Gjykues zakonisht paraqet një përmbledhje të gjetjeve kryesore, pastaj shpall vendimin për secilën pikë të aktakuzës dhe për secilin të akuzuar.
Aktgjykimi që shpallet nesër është i shkallës së parë. Pavarësisht përmbajtjes së tij, palët do të kenë të drejtën e ankimit.
Qindra shqiptarë në Hagë
Qytetarë nga Kosova dhe vende të ndryshme të Evropës kanë arritur gjatë së martës në Hagë. Në pamjet e publikuara nga vendi i ngjarjes shihen flamuj kombëtarë shqiptarë, flamuj të Kosovës dhe simbole të UÇK-së.
Disa prej pjesëmarrësve kanë paralajmëruar se do ta kalojnë natën në qiell të hapur pranë ndërtesës së Gjykatës, në pritje të shpalljes së vendimit. Përfaqësues të organizatave të dala nga lufta kanë thënë se në Hagë priten qytetarë nga Kosova dhe diaspora.
Policia holandeze ka shtuar praninë përreth objektit dhe u ka kërkuar qytetarëve të respektojnë hapësirat e përcaktuara të sigurisë. Deri në orët e mbrëmjes nuk është raportuar për incidente serioze.
“Nata e Pritjes” edhe në Prishtinë
Atmosferë e ngjashme është krijuar edhe në kryeqytetin e Kosovës. Në Prishtinë është ndezur “Flaka e Lirisë”, ndërsa para ekranit të madh me portretet e Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit janë mbledhur qytetarë që presin aktgjykimin.
Disa prej tyre kanë paralajmëruar se do të qëndrojnë në shesh gjatë gjithë natës. Pikërisht në këtë hapësirë pritet që qytetarët ta ndjekin së bashku transmetimin e seancës nga Haga.
Aktivitete mbështetëse janë mbajtur ose paralajmëruar edhe në Skenderaj, Mitrovicë dhe qytete të tjera. Në Shkup është organizuar marsh në mbështetje të ish-krerëve të UÇK-së, ndërsa reagime kanë ardhur edhe nga përfaqësues politikë në Shqipëri dhe nga organizime të diasporës.
Familjarë dhe përfaqësues politikë udhëtojnë drejt Hagës
Në Hagë kanë udhëtuar edhe familjarë të të akuzuarve. Ish-deputeti Abelard Tahiri publikoi pamje gjatë udhëtimit së bashku me Endrit Thaçin, djalin e Hashim Thaçit.
Sekretarja e Përgjithshme e PDK-së, Vlora Çitaku, ka bërë të ditur nga Haga se është atje në pritje të vendimit. Është paralajmëruar gjithashtu prania e Glauk Konjufcës, ndërsa drejt Hagës kanë udhëtuar përfaqësues të organizatave të luftës, ish-luftëtarë, aktivistë dhe qytetarë nga diaspora.
Lista e plotë e personaliteteve dhe familjarëve që do të lejohen brenda sallës nuk është bërë publike. Hapësira në galerinë e Gjykatës është e kufizuar dhe hyrja u lejohet vetëm personave që janë regjistruar paraprakisht dhe kanë marrë konfirmim zyrtar.
Çfarë do të vendosë Gjykata?
Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi përballen me gjashtë akuza për krime kundër njerëzimit dhe katër akuza për krime lufte. Akuzat përfshijnë, ndër të tjera, përndjekje, burgosje, torturë, vrasje të paligjshme dhe zhdukje me forcë.
Sipas Prokurorisë, veprat e pretenduara janë kryer në disa vende në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë, nga marsi i vitit 1998 deri në shtator të vitit 1999.
Të katër të akuzuarit i kanë mohuar akuzat dhe janë deklaruar të pafajshëm.
Gjykimi filloi më 3 prill 2023. Gjatë procesit dëshmuan 134 dëshmitarë: 125 të thirrur nga Prokuroria, dy nga mbrojtësi i viktimave dhe shtatë nga ekipet e mbrojtjes. Në proces morën pjesë 156 viktima të pranuara nga Gjykata. Paraqitja e provave përfundoi në dhjetor të vitit 2025, ndërsa deklaratat përmbyllëse u mbajtën në shkurt të vitit 2026.
Sytë drejt orës 10:00
Pritjet e familjarëve dhe mbështetësve janë për një vendim lirues, por përmbajtja e aktgjykimit nuk dihet para se të shpallet nga Trupi Gjykues.
Për këtë arsye, orët e fundit para vendimit po kalojnë mes shpresës, ankthit dhe mobilizimit qytetar. Në Hagë, Prishtinë, trojet shqiptare dhe diasporë, vëmendja tashmë është përqendruar në një moment: ora 10:00 e 16 shtatorit.
