Aktuale

“Nuk kemi parë kurrë diçka të tillë”, alarmojnë meteorologët për dimrin që po vjen

Evropa mund të përballet me një dimër më të ashpër se zakonisht, ndërsa një fenomen i pazakontë atmosferik mbi Arktik ka ngritur shqetësime te shkencëtarët. Dobësimi jashtëzakonisht i hershëm i vorbullës polare mund të favorizojë depërtimin e masave të ftohta drejt pjesëve të Evropës, Amerikës së Veriut dhe Azisë gjatë javëve në vijim.

Meteorologët po ndjekin me vëmendje zhvillimet në stratosferë, ku ndryshimet në qarkullimin e erërave mund të ndikojnë në kushtet atmosferike gjatë dimrit. Fenomeni është veçanërisht i pazakontë për periudhën e vitit në të cilën po ndodh, ndërsa shkencëtarët paralajmërojnë se pasojat e tij ende nuk mund të parashikohen me siguri.

Profesori Andrew Charlton-Perez, meteorolog në Universitetin e Reading në Angli, ka theksuar se një ngrohje e papritur stratosferike kaq herët në sezon nuk është regjistruar më parë në të dhënat moderne meteorologjike.

“Nuk kemi parë kurrë diçka të tillë më parë”, është shprehur ai, duke iu referuar kohës jashtëzakonisht të hershme të zhvillimit të fenomenit.

Sipas profesorit, të dhënat më të besueshme meteorologjike datojnë nga viti 1979, kur nisën vëzhgimet satelitore, ndërsa ekzistojnë regjistrime relativisht të mira edhe nga vitet 1940. Gjatë kësaj periudhe, shkencëtarët nuk kanë regjistruar një ngrohje të papritur stratosferike përpara ditëve të fundit të nëntorit.

Vorbulla polare është një sistem i fuqishëm erërash që qarkullon në lartësi të mëdha mbi rajonin e Arktikut. Gjatë dimrit, ky sistem zakonisht forcohet dhe ndihmon në ruajtjen e ajrit shumë të ftohtë në rajonet polare.

Megjithatë, kur vorbulla dobësohet ose çrregullohet, mund të ndryshojë qarkullimi atmosferik dhe të krijohen kushte që favorizojnë depërtimin e ajrit arktik drejt rajoneve më jugore.

Në një skenar të tillë, pjesë të Evropës veriore dhe qendrore, përfshirë Skandinavinë, Ishujt Britanikë, Gjermaninë dhe Poloninë, mund të përjetojnë periudha me temperatura më të ulëta se zakonisht.

Por shkencëtarët theksojnë se dobësimi i vorbullës polare nuk sjell automatikisht një dimër ekstrem. Ndikimi në sipërfaqen e Tokës varet nga zhvillimi i sistemeve atmosferike gjatë javëve pasuese.

Sipas profesorit Charlton-Perez, ngrohjet e papritura stratosferike ndodhin mesatarisht rreth një herë në dy vjet, por zakonisht regjistrohen më vonë gjatë dimrit, kryesisht në janar ose shkurt.

Ajo që e bën të pazakontë situatën aktuale është koha kur po zhvillohet fenomeni, pasi vorbulla polare zakonisht duhet të forcohet përpara se të ndikohet nga valët atmosferike që ngjiten nga shtresat e poshtme të atmosferës.

Shkencëtarët po shqyrtojnë gjithashtu rolin e fenomenit El Niño, i cili mund të ndikojë në qarkullimin atmosferik dhe në dobësimin e vorbullës polare.

Megjithatë, Charlton-Perez ka theksuar se është ende herët për të përcaktuar nëse El Niño është përgjegjës për këtë zhvillim të pazakontë.

Rreziku për një dimër më të ftohtë dhe çmimet e energjisë“Nuk kemi parë kurrë diçka të tillë”, alarmojnë meteorologët për dimrin që po vjen

Përveç ndikimit të mundshëm në mot, zhvillimet atmosferike kanë ngritur shqetësime edhe në tregjet evropiane të energjisë.

Një periudhë e gjatë me temperatura të ulëta do të rriste kërkesën për ngrohje dhe mund të përshpejtonte përdorimin e rezervave të gazit natyror.

Florence Schmit, stratege e lartë e energjisë në Rabobank, ka paralajmëruar për CNBC se kushtet meteorologjike dhe pasiguritë gjeopolitike janë ndër faktorët kryesorë që mund të shkaktojnë luhatje të forta në tregjet e energjisë.

Sipas saj, një dimër më i ftohtë se sa pritej do ta vështirësonte menaxhimin e furnizimeve energjetike në Evropë.

Edhe analisti David Lewis nga Wood Mackenzie ka theksuar se kombinimi i zhvillimeve të pazakonta atmosferike mund të shtojë pasigurinë për dimrin.

Nëse temperaturat bien për periudha të gjata, ndërsa erërat dobësohen dhe kufizojnë prodhimin e energjisë nga turbinat, presioni mbi rezervat e gazit dhe çmimet mund të rritet.

Megjithatë, këto mbeten skenarë të mundshëm dhe jo një krizë energjetike e konfirmuar.

Çfarë pritet të ndodhë me motin në Shqipëri?

Ndërkohë që meteorologët po ndjekin zhvillimet mbi Arktik, edhe Shqipëria pritet të përjetojë ndryshime të kushteve atmosferike gjatë javës që nis më 23 nëntor.

Sipas parashikimeve meteorologjike, e hëna dhe e marta pritet të karakterizohen nga shtim i vranësirave dhe rikthim i reshjeve të shiut në disa pjesë të vendit.

Në zonat veriore dhe veriperëndimore reshjet mund të jenë herë pas here më intensive, ndërsa në zonat malore të verilindjes dhe juglindjes, në lartësitë mbi 1.200 metra, ekziston mundësia e reshjeve të dëborës.

Temperaturat pritet të pësojnë rënie, veçanërisht gjatë natës dhe në orët e hershme të mëngjesit.

Në zonat malore, temperaturat minimale mund të zbresin deri në -2 gradë Celsius, ndërsa në ultësirën perëndimore pritet të mbeten kryesisht mbi zero.

Nga mesi i javës parashikohet një përmirësim i përkohshëm i kushteve atmosferike, megjithëse mëngjeset dhe netët mund të mbeten të ftohta.

Drejtuesit e automjeteve që udhëtojnë në zonat malore duhet të tregojnë kujdes për shkak të mundësisë së ngricave në rrugë.

A duhet të shqetësohemi për dimrin që po vjen?

Megjithëse zhvillimet mbi Arktik janë të pazakonta, shkencëtarët theksojnë se është ende shumë herët për të përcaktuar nëse Evropa do të përballet me një dimër jashtëzakonisht të ftohtë.

Dobësimi i vorbullës polare mund të rrisë mundësinë e periudhave të ftohta, por nuk garanton që ato do të ndodhin në të gjitha rajonet.

Po ashtu, ndryshimet e motit të parashikuara për Shqipërinë gjatë javës së ardhshme nuk mund t’i atribuohen drejtpërdrejt fenomenit mbi Arktik pa analiza të mëtejshme meteorologjike.

Për momentin, ajo që ka tërhequr vëmendjen e shkencëtarëve është koha jashtëzakonisht e hershme e çrregullimit atmosferik, ndërsa ndikimi i tij i mundshëm në dimrin evropian mbetet për t’u parë.

Të Ngjashme