Pas arritjes së marrëveshjes politike, “Koalicioni Shqiptar” po zhvillon aktivitete parazgjedhore në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. Tetë subjektet politike garojnë me një listë të përbashkët në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, më 25 tetor 2026, me Shaip Kamberin bartës të listës.
Koalicioni Shqiptar ka intensifikuar aktivitetet në prag të zgjedhjeve parlamentare të Serbisë. Në ditët e fundit, përfaqësuesit e subjekteve politike shqiptare kanë zhvilluar takime me qytetarë dhe kanë mbajtur tubime të përbashkëta, duke bërë thirrje për pjesëmarrje në zgjedhje dhe për forcimin e përfaqësimit të shqiptarëve në Parlamentin e Serbisë.
Tubimi në Samolicë, thirrje për përfaqësim më të fuqishëm
Aktiviteti më i fundit i raportuar u mbajt të hënën, më 19 tetor, në restorantin “Bici”, në fshatin Samolicë të Komunës së Bujanocit. Në tubimin e përbashkët morën pjesë përfaqësues të subjekteve politike që përbëjnë koalicionin, mes tyre Shaip Kamberi, Visar Memeti, Nagip Arifi, Shqiprim Musliu, Ardita Sinani, Naser Aziridhe Ilir Sadriu.
Bartësi i listës, Shaip Kamberi, theksoi nevojën për një përfaqësim më të fuqishëm të shqiptarëve në Parlamentin e Serbisë, duke deklaruar se synimi është sigurimi i tri ose më shumë ulëseve.
Gjatë fjalimit, ai ngriti shqetësime lidhur me diskriminimin, mungesën e investimeve, pengesat në punësim dhe moszbatimin e zotimeve institucionale ndaj shqiptarëve të Luginës. Ai theksoi se zbatimi i Planit Shtatëpikësh mbetet ndër kërkesat kryesore të koalicionit.
Kryetarja e Preshevës, Ardita Sinani, vlerësoi se bashkimi politik mund ta fuqizojë përfaqësimin e shqiptarëve dhe të ndihmojë në mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Takime me qytetarë para tubimit të përbashkët
Një ditë më herët, më 18 tetor, Shaip Kamberi zhvilloi një takim me qytetarë të gjeneratave të vjetra nga vendbanime të ndryshme të Komunës së Bujanocit.
Sipas raportimit të mediave lokale në takim morën pjesë qindra qytetarë. Kamberi e lidhi bashkimin politik me përvojat historike të shqiptarëve të Luginës dhe me nevojën për vazhdimin e angazhimit për të drejtat e tyre.
Tubimi në Samolicë ishte paralajmëruar më 17 tetor, kur koalicioni u kishte bërë thirrje shqiptarëve nga Presheva, Bujanoci dhe Medvegja që të merrnin pjesë në aktivitetin zgjedhor.
Si u bashkuan partitë shqiptare?
Marrëveshja politike u arrit më 29 shtator në Prishtinë, në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti. Më 30 shtator u bë publik bashkëpunimi për garimin me një listë të përbashkët, të emërtuar “Koalicioni Shqiptar”. Procesi erdhi pas bisedimeve dhe përpjekjeve për afrimin e qëndrimeve ndërmjet partive shqiptare.
Në marrëveshje u përfshinë tetë subjekte politike:
Partia për Veprim Demokratik (PVD), e përfaqësuar nga Shaip Kamberi;
Alternativa për Ndryshim (APN), e përfaqësuar nga Visar Memeti;
Partia Demokratike (PD), e përfaqësuar nga Nagip Arifi;
Partia Demokratike Shqiptare (PDSH), e përfaqësuar nga Agim Sabedini;
Lëvizja për Progres Demokratik (LPD), e përfaqësuar nga Shqiprim Musliu;
Lëvizja për Reforma (LR), e përfaqësuar nga Sami Salihu;
Alternativa për Luginën (AL), e përfaqësuar nga Armend Aliu;
Unioni Demokratik Shqiptar (UDSH), i përfaqësuar nga Naser Aziri.
Marrëveshja synon të kapërcejë dallimen ndërmjet partive dhe të bashkojë mbështetjen elektorale rreth një liste të vetme. Shaip Kamberi është bartës i listës, e cila garon me numrin 17.
Sipas raporteve, lista ka dhjetë kandidatë, pesë gra dhe pesë burra, nga Presheva, Bujanoci, Medvegja dhe Pazari i Ri. Për shpalljen e saj u mblodhën 6.319 nënshkrime mbështetëse, prej të cilave 5.988 u vlerësuan të vlefshme.
Çfarë rëndësie ka bashkimi politik?
Bashkimi i tetë subjekteve politike ka rëndësi për mënyrën se si shqiptarët e Luginës synojnë të përfaqësohen në institucionet qendrore të Serbisë. Në vend që mbështetja të shpërndahet ndërmjet listave të ndryshme shqiptare, partitë po garojnë së bashku, me synimin për të siguruar më shumë mandate parlamentare.
Aktualisht, Shaip Kamberi është i vetmi deputet shqiptar në Parlamentin e Serbisë, institucion që ka 250 ulëse. Në zgjedhjet e vitit 2020, partitë shqiptare garuan gjithashtu me një listë të përbashkët dhe siguruan tri mandate, sipas një analize të PreshevaPRESS.
Gjatë njoftimit për marrëveshjen, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, argumentoi se shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës do të duhej të kishin së paku pesë vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë, duke iu referuar dhjetë ulëseve të garantuara për komunitetin serb në Kuvendin e Kosovës. Ky është qëndrim politik i Kurtit dhe jo një kuotë që aktualisht u garantohet shqiptarëve në Serbi.
Përveç numrit të mandateve, koalicioni e ka vendosur në qendër të angazhimit zbatimin e Planit Shtatëpikësh të vitit 2013. Ky plan lidhet me çështje si përfaqësimi i drejtë në institucione, njohja e diplomave, arsimi në gjuhën shqipe, përdorimi zyrtar i gjuhës shqipe, zhvillimi ekonomik dhe shqetësimet për pasivizimin e adresave të shqiptarëve.
Për këtë arsye, rëndësia e bashkimit nuk matet vetëm me rezultatin zgjedhor, por edhe me aftësinë e përfaqësuesve të zgjedhur për të koordinuar veprimet, për të kërkuar zbatimin e zotimeve dhe për t’i ngritur çështjet e shqiptarëve në institucionet e Serbisë dhe në arenën ndërkombëtare.
Mbetet të shihet nëse bashkëpunimi elektoral do të vazhdojë edhe pas zgjedhjeve dhe nëse do të përkthehet në përfaqësim më të madh dhe rezultate konkrete për qytetarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.
