Ka përfunduar mbledhja e Këshillit të Sigurimit të Organizatës së Kombeve të Bashkuara (OKB), ku u diskutua për situatën në Kosovë, zhvillimet politike dhe të sigurisë, dialogun Kosovë–Serbi dhe të ardhmen e Misionit të Administratës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK).
Gjatë mbledhjes, përfaqësues të shteteve dhe institucioneve ndërkombëtare theksuan rëndësinë e stabilitetit në rajon, dialogut, funksionimit të institucioneve dhe përgjegjësisë për sulmet në Kosovë. Në disa prej deklaratave u mirëpritën zhvillimet institucionale në vend, ndërsa u nënvizua nevoja për të vazhduar përpjekjet për paqe, drejtësi dhe normalizimin e marrëdhënieve.
Kosovën në këtë mbledhje e përfaqësoi zëvendëskryeministri i parë dhe ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës, Glauk Konjufca, i cili paraqiti qëndrimet e Kosovës lidhur me zhvillimet politike dhe të sigurisë, duke theksuar përparimin e arritur dhe sfidat me të cilat përballet vendi.
Konjufca ngriti çështjen e përgjegjësisë për sulmet
Gjatë paraqitjes së tij, Konjufca vuri në pah rëndësinë e trajtimit të çështjeve të sigurisë dhe të përgjegjësisë për sulmet e kryera në Kosovë, përfshirë sulmin në Banjskë dhe atë ndaj infrastrukturës kritike të Ibër-Lepencit.
Ai kërkoi që përgjegjësit të përballen me drejtësinë, ndërsa përmendi edhe takimet e zyrtarëve serbë me Milan Radoiçiqin, duke rikthyer në vëmendje çështjen e përgjegjësisë për sulmin e armatosur në Banjskë.
Gjatë diskutimeve, rëndësi iu kushtua nevojës që sulmet që kanë cenuar sigurinë në Kosovë të trajtohen me seriozitet dhe që përgjegjësit të dalin para drejtësisë.
SHBA-ja kërkon mbylljen e UNMIK-ut: Misioni e ka tejkaluar qëllimin e tij
Një nga qëndrimet e rëndësishme të shprehura gjatë mbledhjes ishte ai i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, të cilat kërkuan përfundimin e mandatit të UNMIK-ut, duke vlerësuar se misioni e ka tejkaluar qëllimin për të cilin ishte krijuar.
Përfaqësuesja amerikane, Tammy Bruce, përsëriti qëndrimin e Uashingtonit se mandati i misionit duhet të përfundojë, duke argumentuar se situata në Kosovë ka ndryshuar ndjeshëm që nga viti 1999.
“Qëndrimi ynë për sa i përket UNMIK-ut nuk ka ndryshuar. Misioni e ka jetuar shumë më gjatë se qëllimi i vet, dhe ky Këshill i Sigurimit duhet ta mbyllë atë mision”, deklaroi përfaqësuesja amerikane.
Sipas saj, Kosova e vitit 2026 është ndryshe nga ajo e periudhës së pasluftës dhe UNMIK-u nuk ka më rol të konsiderueshëm në qeverisjen e vendit.
Bruce përmendi praninë e KFOR-it, Bashkimit Evropian, OSBE-së dhe agjencive të tjera të OKB-së, duke vlerësuar se këto struktura janë më të përshtatshme për të kryer detyrat e kufizuara që, sipas saj, vazhdon t’i ketë UNMIK-u.
Ajo theksoi gjithashtu se përparimi afatgjatë në marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë duhet të vijë nga vetë palët dhe jo nga Këshilli i Sigurimit.
“Progresi afatgjatë do të vijë nga Prishtina dhe Beogradi, e jo nga Këshilli i Sigurimit”, u shpreh ajo.
Qëndrimi amerikan e riktheu në qendër të diskutimeve të ardhmen e UNMIK-ut dhe përshtatjen e pranisë ndërkombëtare me realitetin e krijuar në Kosovë që nga përfundimi i luftës.
Franca mbështet misionet ndërkombëtare dhe mirëpret zhvillimet institucionale
Gjatë mbledhjes, përfaqësuesi i Francës theksoi se vendi i tij mbështet përpjekjet e UNMIK-ut në koordinim me KFOR-in, si dhe misionin e EULEX-it në Kosovë.
Në deklaratë u nënvizua rëndësia e vazhdimit të përpjekjeve për stabilitet dhe siguri në rajon, ndërsa u mirëpritën tejkalimi i krizës institucionale në Kosovë dhe zgjedhja e presidentes.
Franca ritheksoi rëndësinë e angazhimit të misioneve ndërkombëtare në përmbushjen e mandateve të tyre, në mbështetje të stabilitetit dhe normalizimit të marrëdhënieve në rajon.
BE-ja thekson rëndësinë e dialogut dhe perspektivën evropiane
Gjatë diskutimeve u theksua rëndësia e perspektivës së integrimit evropian për Ballkanin Perëndimor dhe e dialogut të lehtësuar nga Bashkimi Evropian për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.
Përfaqësuesit evropianë nënvizuan se dialogu mbetet mekanizëm i rëndësishëm për zgjidhjen e çështjeve të hapura, forcimin e besimit dhe përmirësimin e marrëdhënieve ndërmjet palëve.
Në këtë drejtim, u theksua nevoja që procesi të zhvillohet përmes angazhimit konstruktiv dhe diplomacisë, në funksion të paqes dhe stabilitetit në rajon.
Panamaja kërkon zbardhjen e fatit të personave të zhdukur
Një tjetër çështje e ngritur gjatë diskutimeve ishte zbardhja e fatit të personave të zhdukur.
Përfaqësuesi i Panamasë theksoi se familjet kanë të drejtë ta dinë të vërtetën për të dashurit e tyre, duke përsëritur rëndësinë e ruajtjes së karakterit humanitar të përpjekjeve për zbardhjen e fatit të personave të zhdukur.
Ai mirëpriti përparimin e arritur në këtë drejtim dhe inkurajoi palët që të vazhdojnë bashkëpunimin për të siguruar rezultate konkrete për familjet që presin përgjigje.
Çështja e të zhdukurve mbetet një nga temat e rëndësishme në marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, ndërsa bashkëpunimi dhe transparenca janë thelbësore për zbardhjen e fatit të tyre.
Due bën thirrje për vazhdimin e dialogut
Përfaqësuesi Special i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së dhe shefi i UNMIK-ut, Peter N. Due, bëri thirrje që Kosova dhe Serbia të angazhohen në mënyrë konstruktive në dialogun e lehtësuar nga Bashkimi Evropian dhe të zbatojnë marrëveshjet e arritura.
Due theksoi rëndësinë e vazhdimit të dialogut, ndërtimit të besimit dhe trajtimit të çështjeve të hapura përmes rrugëve politike dhe diplomatike.
Ai gjithashtu mirëpriti zhvillimet institucionale në Kosovë, përfshirë tejkalimin e krizës politike dhe zgjedhjen e presidentes, duke nënvizuar rëndësinë e funksionimit të institucioneve.
Përfundimi i mbledhjes së Këshillit të Sigurimit të OKB-së u shoqërua me kundërpërgjigjet e Konjufcës ndaj Gjuriqit, pas deklaratave të shkëmbyera gjatë diskutimit për situatën në Kosovë.
Konjufca kundërshtoi pretendimet e përfaqësuesit të Serbisë, Marko Gjuriq, duke rikthyer në vëmendje çështjet që lidhen me përgjegjësinë e Serbisë për zhvillimet e sigurisë në Kosovë, përfshirë sulmin në Banjskë dhe rolin e Milan Radoiçiqit.
