Pas zgjedhjeve të 7 qershorit, ku Lëvizja Vetëvendosje doli e para me rreth 47% të votave, asnjë parti nuk siguroi shumicën e nevojshme për formimin e vetë qeverisë dhe zgjedhjen e presidentit. Kjo e vendos Kosovën përballë negociatave dhe mundësive për koalicione ndërpartiake.
Kurse, nga LDK kanë dalë zëra se mund të bashkëpunojnë me Lëvizjen Vetëvendosje, derisa, nga ana tjetër ryeministri në detyrë Albin Kurti, ka thënë se komunikimi me partitë politike do të nisë menjëherë pas certifikimit të rezultateve zgjedhore.
“Posa të certifikohen rezultatet, fillojmë komunikimin menjëherë”, deklaroi ai.
Analisti Agim Rexhepi, në një prononcim për “Bota sot”, vlerëson se pas certifikimit të rezultateve zgjedhore, Kosova hyn në një fazë të rëndësishme të konsolidimit institucional.
Sipas tij, fitorja e thellë e Lëvizja Vetëvendosje me rreth 47% të votave përfaqëson një mandat të fuqishëm politik dhe një mesazh të qartë të qytetarëve për drejtimin e vendit.
“Pas certifikimit të rezultateve zgjedhore, Kosova hyn në një fazë të rëndësishme të konsolidimit institucional, ku vullneti qytetar i shprehur në zgjedhje duhet të reflektohet në formimin e institucioneve të reja. Në këtë kontekst, fakti që Lëvizja Vetëvendosje ka dalë bindshëm forca e parë politike me rreth 47% të votave përbën mesazhin më të qartë politik të qytetarëve për drejtimin që ata dëshirojnë të marrë vendi në vitet e ardhshme.
Së pari, duhet theksuar se rezultati i LVV-së nuk është thjesht një fitore zgjedhore, por një mandat i fuqishëm politik. Në demokracitë parlamentare, partia që fiton me diferencë të madhe ndaj kundërshtarëve ka legjitimitetin e parë dhe më të fortë për të udhëhequr procesin e formimit të qeverisë. Kjo do të thotë se çdo skenar realist pas certifikimit të rezultateve fillon me përpjekjen e LVV-së dhe partnerëve të saj për të ndërtuar shumicën parlamentare”, tha ai.
Tutje, ai përmend se një nga skenarët më të mundshëm është zgjerimi i bashkëpunimit të LVV-së me subjekte dhe deputetë që mbështesin reformat, luftën kundër korrupsionit dhe interesat shtetërore.
Sipas tij, qytetarët kanë votuar për vazhdimësi të reformave, ndaj bllokimi i institucioneve do të ishte i vështirë të arsyetohej politikisht.
“Një nga skenarët më të mundshëm është zgjerimi i bashkëpunimit me subjektet politike që ndajnë prioritete të ngjashme në çështje të interesit shtetëror, si lufta kundër korrupsionit, zhvillimi ekonomik, forcimi i rendit dhe ligjit, integrimi euroatlantik dhe mbrojtja e sovranitetit të Kosovës. Përvoja e viteve të fundit ka treguar se ekziston një bazë e gjerë mbështetjeje për politikat reformuese të qeverisë së udhëhequr nga LVV, gjë që e bën të arsyeshme pritjen se do të gjenden deputetë dhe partnerë të gatshëm për të kontribuar në stabilitetin institucional.
Një element i rëndësishëm është se qytetarët kanë votuar për vazhdimësi të reformave dhe jo për kthim prapa. Për këtë arsye, çdo forcë politike që synon të respektojë mesazhin e elektoratit do ta ketë të vështirë të justifikojë bllokimin e institucioneve apo krijimin e krizave artificiale politike. Përkundrazi, përgjegjësia politike kërkon bashkëpunim në interes të shtetit dhe të qytetarëve”, u shpreh analisti.
Në përfundim, Rexhepi thekson se zgjedhja e presidentit do të kërkojë bashkëpunim më të gjerë politik, ndërsa stabiliteti i vendit varet nga funksionimi normal i institucioneve.
Duket shtuar se skenari më demokratik mbetet formimi i qeverisë nga LVV-ja dhe partnerët e saj, në përputhje me vullnetin e qytetarëve dhe për të vazhduar proceset reformuese e integruese.
“Sa i përket zgjedhjes së presidentit, përbërja e re parlamentare e bën të qartë se kjo çështje do të kërkojë dialog dhe koordinim më të gjerë politik. Kushtetuta e Kosovës parasheh procedura të qarta dhe shumica të caktuara për zgjedhjen e presidentit, gjë që nënkupton se edhe partitë që nuk janë pjesë e qeverisë do të kenë një rol në garantimin e funksionimit normal të institucioneve. Megjithatë, kjo nuk duhet parë si pengesë, por si mundësi për ndërtimin e një konsensusi institucional rreth figurës që do të përfaqësojë unitetin e shtetit.
Nga këndvështrimi i stabilitetit politik, përbërja e re parlamentare mund të krijojë një kulturë më të madhe bashkëpunimi institucional. Edhe pse debatet dhe dallimet politike janë pjesë normale e demokracisë, interesat strategjike të Kosovës – anëtarësimi në organizata ndërkombëtare, thellimi i partneritetit me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian, zhvillimi ekonomik dhe forcimi i subjektivitetit ndërkombëtar – kërkojnë institucione funksionale dhe vendimmarrje të qëndrueshme.
Në fund, skenari më i natyrshëm dhe më demokratik mbetet ai ku fituesi i zgjedhjeve, Lëvizja Vetëvendosje së bashku me partnerët e koalicionit, arrin të sigurojë mbështetjen e nevojshme parlamentare për formimin e qeverisë. Një zgjidhje e tillë do të ishte në përputhje me vullnetin e shumicës së qytetarëve të shprehur në zgjedhje dhe do t’i jepte Kosovës mundësinë që të vazhdojë pa vonesa proceset reformuese, zhvillimore dhe integruese. Në demokraci, stabiliteti më i qëndrueshëm ndërtohet mbi respektimin e verdiktit qytetar, dhe rezultati zgjedhor e ka bërë të qartë se LVV dhe partnerët e saj gëzojnë besimin më të madh për ta udhëhequr vendin në mandatin e ardhshëm” – përfundon ai për gazetën.
