Ministri i Jashtëm i Gjermanisë, Johann Wadephul, bëri thirrje për heqjen e parimit të votimit unanim në Bashkimin Evropian në fushat e politikës së jashtme dhe të sigurisë, dhe zëvendësimin e tij me parimin e shumicës, si në demokraci.
“Në një demokraci, parimi i shumicës është normë, ndërsa unanimiteti përjashtim,” tha Wadephul gjatë një konference të përbashkët për media me homologen e tij irlandeze, Helen McEntee, në Dublin, raporton DPA, përcjell KP. “Dhe ne duhet ta bëjmë normën e demokracisë edhe normë në Bashkimin Evropian. Vetëm në këtë mënyrë Evropa mund të mbetet e aftë për të vepruar.”
Në lidhje me atë se si mund të ndikonte kjo gjë për Kosovën dhe aspiratat e saj për BE, për “Bota sot” foli eksperti austriak Gunther Fehlinger.
Gunther Fehlinger
Fillimisht, ai theksoi se nëse ndodh një ndryshim i tillë në BE, do të ishte një lajm shumë i mirë për Kosovën.
Më tej, theksoi se rëndësia e tij bëhet e qartë kur shohim nga afër se si funksionon në të vërtetë votimi në BE.
“Nëse kjo ndodh, do të jetë lajm i mirë për Kosovën, pasi pranimi i saj eventual në union nuk do të mund të pengohet me veto nga pesë shtetet anëtare që nuk ia njohin pavarësinë, të cilat janë deklaruar se nuk do të votojnë pro kësaj mundësie.
Propozimi i ministrit të Jashtëm gjerman Johann Wadephul për të kaluar nga unanimiteti në votimin me shumicë në politikën e jashtme dhe të sigurisë të BE-së është me të vërtetë një lajm shumë pozitiv për Kosovën – dhe rëndësia e tij bëhet e qartë kur shohim nga afër se si funksionon në të vërtetë votimi në BE”, deklaroi ai.
Krahas kësaj, Fehlinger foli edhe për procedurën se si merren sot vendimet në Këshillin e BE-së dhe si do të ndryshonte ajo nëse kalon nga unanimiteti në shumicë.
Po ashtu, ai dha detaje edhe për Votimin me Shumicë të Kualifikuar.
“Sot, vendimet për zgjerimin dhe çështjet kryesore të politikës së jashtme në Këshillin e Bashkimit Evropian kërkojnë unanimitet. Kjo do të thotë që të 27 shtetet anëtare duhet të bien dakord. Në praktikë, kjo i jep secilit vend një veto. Në rastin e Kosovës, pesë shtete që nuk e njohin mund të bllokojnë vendimet e mbështetura nga njëzet e dy të tjerat.
Votimi me Shumicë të Kualifikuar (QMV) funksionon shumë ndryshe dhe është tashmë metoda standarde për shumicën e vendimeve të BE-së.
Ai bazohet në një sistem të shumicës së dyfishtë:
Së pari, të paktën 55% e shteteve anëtare të BE-së duhet të bien dakord – aktualisht të paktën 15 nga 27 vende.
Së dyti, këto vende duhet të përfaqësojnë të paktën 65% të popullsisë së përgjithshme të BE-së”, shtjelloi ai.
Më tej, eksperti tregoi edhe si funksionon mekanizmi mbrojtës për vendimet që janë politikisht të rëndësishme dhe si mund të bllokohet një vendim i tillë.
“Kjo siguron që vendimet të jenë si politikisht të gjera, ashtu edhe demografikisht përfaqësuese. Ekziston gjithashtu një mekanizëm mbrojtës:
Për të bllokuar një vendim, të paktën katër shtete anëtare që përfaqësojnë më shumë se 35% të popullsisë së BE-së duhet ta kundërshtojnë atë. Kjo parandalon që një numër i vogël vendesh të formojnë një pakicë bllokuese.
Tani, zbatimi i këtij sistemi në rastin e Kosovës tregon pse reforma është kaq e rëndësishme.
22 nga 27 shtetet anëtare të BE-së e njohin Kosovën – kjo është shumë mbi pragun prej 55%.
Këto vende përfshijnë shumë nga shtetet më të mëdha të BE-së, që do të thotë se ato tejkalojnë qartë kërkesën prej 65% të popullsisë.”
Tutje, ai nënvizoi pse i gjithë ky proces votimi mund të ndryshojë dinamikën.
“Me fjalë të tjera: sipas votimit me shumicë të kualifikuar, Kosova tashmë ka një shumicë të kualifikuar brenda BE-së.
Në të kundërt, pesë vendet që nuk e njohin do të kishin vështirësi të formonin një pakicë bllokuese. Ndërsa janë pesë në numër, ato nuk e arrijnë lehtësisht 35% të kërkuar të popullsisë së BE-së që nevojitet për të ndaluar një vendim – veçanërisht nëse edhe një vend shtesë mbështet shumicën.
Kjo ndryshon të gjithë dinamikën:
Nën unanimitet: 5 vende mund të bllokojnë 22
Nën votimin me shumicë të kualifikuar: 22 vende mund të vendosin, ndërsa 5 mbeten pakicë”, deklaroi ai.
Rrjedhimisht, ai theksoi se kjo do të kishte efekte konkrete për Kosovën, pasi një qëndrim i unifikuar i BE-së – i miratuar nga shumica – do të forconte ndjeshëm pozicionin ndërkombëtar të vendit.
“Për Kosovën, kjo do të kishte disa efekte konkrete:
BE-ja mund të miratojë qëndrime të unifikuara të politikës së jashtme për Kosovën.
Procesi i zgjerimit mund të ecë përpara pa veto.
Integrimi i Kosovës në strukturat evropiane do të bëhej çështje e mbështetjes së shumicës – jo e miratimit unanim.
BE-ja do të bëhej një aktor gjeopolitik më i besueshëm në Ballkanin Perëndimor.
Është e rëndësishme të theksohet se votimi me shumicë të kualifikuar në BE nuk vendos automatikisht anëtarësimin në organizata globale si OKB-ja. Megjithatë, një qëndrim i unifikuar i BE-së – i miratuar nga shumica – do të forconte ndjeshëm pozicionin ndërkombëtar të Kosovës dhe do të zvogëlonte kontradiktat e brendshme evropiane.”
Në fund, ai shtoi se kalimi drejt votimit me shumicë të kualifikuar do ta korrigjonte çekuilibrin ekzistues në vendimmarrjen e BE-së ndaj Kosovës.
“Përfundimi është shumë i qartë:
Kosovës nuk i mungon mbështetja – ajo tashmë ka mbështetje dërrmuese në të gjithë Evropën. Problemi qëndron në një sistem vendimmarrjeje që lejon një pakicë të bllokojë shumicën.
Kalimi drejt votimit me shumicë të kualifikuar do ta korrigjonte këtë çekuilibër. Do ta sillte vendimmarrjen e BE-së më afër parimeve demokratike – dhe për Kosovën, më në fund do t’i lejonte shumicës ekzistuese në Evropë të përkthehej në përparim të vërtetë politik”, përfundoi Gunther Fehlinger për “Bota sot”.
